Word ik een pelgrim?

Nog 183 dagen voor vertrek. Het lijkt nog een eeuwigheid. We zijn vandaag perfect een half jaar verwijderd van mijn dag van vertrek. De aarde staat perfect aan de andere kant van de zon. Het plan settelt zich steeds verder in mijn hoofd. De twijfel sluipt er stilaan uit. We gaan dat gewoon doen. Ik merk dat ik op momenten van tijd voor mezelf soms zit te surfen naar de toekomst. Ik speur de klassieke sites af die praktische info geven over de pelgrimstocht. Niet dat ik die neerschrijf of opsla. Ik wil gewoon in de sfeer komen. Ik wil mezelf in mijn verbeelding met toekomst omhullen. Ik zie mezelf letterlijk door hoog gras stappen, ergens aankomen in een dorp vol terracottakleurige huizen, nietszeggende foto's die ik onderweg nam weer deleten, met andere hikers voorzichtig in contact raken, een lunch bestellen in duolingo-Italiaans, mezelf slaperig omdraaien in een doorgelegen Ostello-bed in een slaapzaal vol risico op bedwantsen. Ik speurde Facebook en Youtube af via de zoekterm "Via Francigena". Ik verorber reiservaringen, klassieke Italiaanse beelden die evengoed uit een reisgids zouden kunnen komen. Ik zie bloggers en vloggers die in het voetspoor lopen van meer dan 1000 jaar pelgrimage en tegelijk de wereld willen aanzetten om hen na te doen. Om zelf ook de rugzak te pakken en te vertrekken. Sommigen beschrijven dag per dag wat ze eten, hoe en door wie ze werden ontvangen, hoe de weersomstandigheden heel sterk hun ervaringen kleuren. De ene zet vooral de eigen fysieke en mentale uitdaging voorop, anderen beschrijven het leven onderweg. De ene wat meer vanuit een cultureel historisch perspectief, de ander kijkt wat meer als een natuurverkenner. Maar de meesten maken er een bonte mix van dat alles van.
Opvallend is dat er ook nogal wat verhalen circuleren (veelal van niet-Europeanen) die de tocht duidelijk zien als een klassieke, katholieke geloofsdaad. Dichter bij God geraken, boetedoening, zuivering van zonden, herbronnen, en uiteraard ook het gevoel initiëren terug te keren naar de bron, de kern van hun geloof. Rome, als heimat van het katholicisme, zetel van de Paus, kern van de macht. Met daar middenin het Vaticaan als stadstaat die maar één verhaal duldt. Het balkon, de wekelijkse zegening, de basiliek, het graf van Petrus. De site bulkt van de door de eeuwen heen opgestapelde symbolen en rituelen. Terwijl de man die het hele verhaal en haar wereldwijde impact uitlokte volgens de overlevering in Nazareth opgroeide, in Galilea, vandaag ergens in het noorden van Israël. Jezus zelf zou Rome nooit gezien hebben. Maar dat is een heel ander verhaal.
Feit is dus wel dat ik met de keuze van mijn route mezelf voor een deel inschrijf in een verhaal van pelgrimage. Duizenden gingen me voor, duizenden zullen na mij dezelfde tocht afleggen. Terwijl ikzelf geen duidelijke drijfveer heb om de tocht af te leggen die vergelijkbaar is met die van klassieke pelgrims. Ik noem mezelf vandaag quasi nooit 'gelovig'. Op dat vlak ben ik een klassiek kind van zijn tijd. Ik werd geboren in een totaal ander ideologisch tijdsgewricht. In mijn kindertijd gingen nog erg veel gezinnen in Vlaanderen naar de kerk. Je hele levenswandel was er van doordrongen. Gedoopt, jawel. Ik ging zoals de meesten van mijn leeftijdsgenoten naar katholieke/christelijke scholen, en kreeg er het Bijbelverhaal ingelepeld, incluis de voorschriften hoe je te gedragen als een voorbeeldig Christen. Op zondag was er de Chiro, mijn hele jeugd lang. Spelen met leeftijdsgenoten badend in de christelijke traditie en symboliek. Er was het vormsel, de catechesegroepjes, ik zong zelfs nog even in een koor. De evidentie die daar toen van uitging, heel fascinerend. Maar even fascinerend hoe snel ik uit die greep wegdreef. Ik hoefde vanaf mijn 14e niet meer naar de kerk. Wat zou het, ik kende het hele ritueel uit mijn hoofd. Het instituut kerk, met Rome en haar gezagsdragende structuren en ambten, werd in de jaren 70 kritisch bevraagd. Als jongere liet ik onbewust mijn haar groeien, en keek met grote ogen naar onze nieuwe helden. Ze speelden gitaar en droegen jeans. Hun spiritualiteit was flinterdun, leeg of totaal van de pot gerukt. Werchter werd ons eigen Sint-Pietersplein. We ontwikkelden een hele allesomvattende jeugdcultuur die zich afzette tegen de vorige generaties. En het geloofsverhaal raakte niet meer (tijdig) vertaald. We gooiden het af en zagen dat iedereen dat deed.
Kerken en kapelletjes werden relicten vanuit het verleden. Ze doen vandaag meer dienst om aan te duiden waar het dorpscentrum zich precies bevind. De hele veruiterlijking zoals kloosters, kathedralen, Lourdesgrotten, kerkhoven, kruiswegen,... behoort voor onze generatie vandaag meer tot een soort culturele nostalgie. Erfgoed dat past bij wie wij zijn en waren. Hoe je Vlaanderen vandaag herkent. Een wielerkoers die rond een kerk draait en over een kasseibaan café 'in de elfurenmis' passeert.
En met die rugzak vol nostalgische identiteit ga ik op pad. Ook op dat vlak vol vragen en twijfels. Vooruit stappen om ook deels achterom te kunnen kijken. Wat zal door me heen gaan als ik al die Italiaanse pracht en praal doorkruis? Wat zullen de vragen zijn die ik me stel als ik aankom in Rome? Als andere pelgrims me met de glimlach uitnodigen om een keer mee te gaan naar een speciale viering voor pelgrims? Naar een vesper of zegening? Want ja, het bestaat blijkbaar nog allemaal. Hoe zal mijn nieuwsgierige zelf hierop reageren? Kan je daar op afstand naar kijken als je er midden in zit? Word ik iedere dag een stukje mee Pelgrim?Read more