• Wendela Waller
  • Wendela Waller

Preden, HBL

De verwachtingen rond dit tripje zijn hooggespannen. We zijn toe aan vakantie, hebben zin in de roadtrip, in de natuur, het fietsen, wandelen, beestjes spotten,... en het vinden van een woning gaat wrs. ook wel lukken. Op naar het beloofde land! Czytaj więcej
  • Wauw

    21 maja, Szwecja ⋅ ☀️ 13 °C

    Wat een prachtige avond weer. Heerlijk gegeten (risotto met tomaatjes, ui, knoflook, champignons, en een gebakken zalmpje erbij). En daarna nog een stukje lopend uitbuiken, gewoon vanuit ons huis. Met een kort nieuwsgierigheidsuitstapje over een doodlopende bosbouwweg (met afgedankte dakpannen en bouwpuin als fundering voor de houttrucks die anders door de drassige bosgrond zouden moeten met hun zware last). En daarna naar een nabijgelegen meertje, waar de ondergaande zon nog op schitterende, en waar ik een rode wouw spotte (camera dit keer thuisgelaten). En tenslotte ons huis gevonden!*

    *We gaan toch voor wit @Kees de Boer.
    Czytaj więcej

  • EEN ELAND!!

    22 maja, Szwecja ⋅ ☀️ 15 °C

    Na de avondwandeling moest de was nog even binnengehaald, en vanaf het balkon spotte Tijl vervolgens een gek dier in het weiland een endje verderop. Hij waarschuwde mij, wees 'm aan, ik riep ELAND! en rende direct naar mijn camera met lichtgewicht zoomlensje erop, die ik net tijdens het wandelen nog doelloos om mijn nek had gehad.

    Dit is een eland-vrouw en iets verderop lag een jong exemplaar in het gras. De foto is wat waardeloos, maar als ik hier woon is de telelens bij me. Stockfoto ter referentie.
    Czytaj więcej

  • Skurugataaaah!

    23 maja, Szwecja ⋅ ☁️ 21 °C

    Tijl hield me de hele ochtend voor dat we naar een spannende Japanse krijgskunstshow gingen want hij riep steeds "ooooh skurugataaaah!" met een bepaalde tongval. Maar het bleek veel spectaculairder te zijn.

    We bezochten geen samoeraishow maar een natuurreservaat, ten noordoosten van Eksjö [spreek uit Ekgeu] en slechts een klein stukje rijden vanaf Aneby (waar we later vandaag moesten zijn). Dit gebied genaamd 'Skurugata' staat bekend om zijn 800 meter lange kloof met steile rotswanden, en er is óók nog een hoog uitkijkpunt genaamd 'Skuruhatt', kennelijk een van de hoogste punten van Småland. Vanaf daar zou je een adembenemend uitzicht hebben over de omliggende bossen en meren.

    De belofte was dus, zoals gezegd, spectaculair. De rit er naartoe was dat ook (zie vorige post over overstekend groot wild). En steeds bij zo'n natuurgebied naar een wc kunnen is trouwens ook erg prettig.

    Maar hoe dan ook. Eerst liepen we naar het uitkijkpunt. Dat was makkelijk te bereiken vanaf de parkeerplaats via een relatief vlaklopend pad. Onderweg zagen we een bordje dat aankondigde dat er marters wonen en zwarte spechten leefden, en bijna op de top roken we ineens brandlucht... Tijl stond meteen op scherp, was er een bosbrand?? Een paar stappen verder zagen we zelfs oranje vlammen. Het leek opzich een mooie gecontroleerde fik. Dat was het dus ook. Sterker nog, er was niet één maar twee 'grillplatser' (openbare barbecueplaatsen die je kunt gebruiken op basis van een principe van vertrouwen, delen en netheid). De vuurtjes waren wat hoog opgestookt maar de worstjes lagen al klaar.

    Omdat hier bij het uitzichtpunt ineens vrij veel andere mensen bleken te zijn, besloten wij de kloof in te duiken. Terug naar de parkeerplaats en een ander pad in naar beneden. Je kan dus helemaal door die kloof heen klauteren (wat wij natuurlijk deden als ware steenbokken) of bovenlangs wandelen (oké we hebben ook een kleine shortcut genomen toen we een spannende ladder naar boven zagen). Door de beschutte ligging was het er onderin opvallend koel, en er waren prachtige mossen en varens te zien. Ook lagen er veel losse rotsen en stenen, omgevallen bomen en dood hout, en van de verticale rotswanden droop vocht (grondwater?). Echt een magische plek en eigenlijk niet te vatten op beeld.

    Volgens het internet is het onduidelijk hoe de kloof is ontstaan; theorieën lopen uiteen van uitslijping door ijssmeltwater tot een breuk in het gesteente.

    Toen we eruit naar boven klommen kwamen we via een schitterend bospad opnieuw uit bij Skuruhatt. Daar hebben we nog even heerlijk op een rots gezeten om onze oksels en natte rug te laten drogen in de wind en zon, met een snickers als lunch en uitzicht op de wijdse omgeving.

    Dit natuurgebiedje was, voor het eerst sinds ons bezoek aan Zweden, warempel een beetje toeristisch. In de kloof kwamen we 3 andere groepjes cq. duowandelaars tegen. En op het uitzichtpunt waren er dus nog veel meer mensen, waarschijnlijk door die bereikbaarheid van Skuruhatt en de faciliteiten aldaar.

    Maar toegegeven: de geur van een houtvuurtje en gegrilde worstjes is ook wel heel uitnodigend.
    Czytaj więcej

  • De tweede bezichtiging

    23 maja, Szwecja ⋅ ☁️ 22 °C

    Het was tijd voor het bekijken van The Estate, gelegen in de parochie Lommaryd binnen de gemeente Aneby (provincie Jönköpings län), op acceptabele rij-afstand van Jönköping University.

    Tijl werd al in maart op deze woning gewezen nadat hij een oproep op Facebook had geplaatst. Vervolgens was hij via Facebook Messenger regelmatig in contact met de eigenaresse, Elsie-Marie, om elkaar een beetje te leren kennen en uiteindelijk een afspraak voor bezichtiging te plannen. De foto's waren alvast veelbelovend: alleen al die foto van buiten met een lange, kaarsrechte oprit voor de deur en een symmetrisch, typisch Zweeds, geel huis aan het einde... En ook de omstandigheden leken perfect voor ons: Elsie-Marie (60 jaar) en haar man Peter (75) wilden richting de stad, dichterbij de kinderen gaan wonen, en hadden al iets gekocht in de stad Jönköping, waar ze rond juli in konden. En laat dat nou precies de periode zijn dat wij naar Zweden willen komen.

    Omdat we wat vroeg waren reden we eerst nog een rondje over wat landweggetjes rondom. Het pand bevindt zich in een landelijke omgeving. Er leek hier wel wat minder bos te zijn en we zagen wat meer agrarische activiteit dan in de regio Gislaved. Maar toch was het hier mooi. En we herinnerden elkaar eraan dat dit een huurhuis was, niet de koopwoning die wat ons betreft dieper verscholen in een bos ligt.

    We reden de oprit op en zagen inderdaad de definitie van een typisch Zweeds landelijk pand in traditionele houtbouw, omgeven door weilanden en veel groen. Na uitwisseling van de nodige beleefdheden kregen we een uitgebreide rondleiding door het keurignette huis (met een woonoppervlak van 140 m², en dat van alle gemakken is voorzien), en over het terrein en in de vele schuren. Bij deze historische Östergård ('Oostelijke Boerderij') horen namelijk standaard meerdere functionele bijgebouwen. En allemaal waren ze nagenoeg leeg! Meer dan genoeg ruimte dus voor auto's, fietsen, houtbewerking en andere hobby's.

    Zou dit onze eerst verblijfplaats in Zweden worden? We gingen er allemaal nog een nachtje over slapen, spraken we af met Elsie-Marie en Peter. Maar Tijl en ik hadden daarna in de auto aan een half woord genoeg: wat ons betreft wordt dit 'm!
    Czytaj więcej

  • Maxburgeren bij de Max

    23 maja, Szwecja ⋅ ☀️ 19 °C

    Toen we moe, voldaan en later dan verwacht bij The Estate wegreden moest er nog gegeten worden. We hadden ook geen boodschappen meer (belangrijkste: de krokante kakbrokjes waren op) en tenslotte moesten we nog naar ons nieuwe vakantiehuis in deze regio.

    We hadden al enige tijd zin in een burgertje, dus we mochten van onszelf naar de MAX Burgers, de oudste en een van de populairste hamburgerketens van Zweden, dat bekend staat om de kwaliteit, duurzaamheid en uitgebreide menukaart met veel vegetarische en plantaardige opties. Dus zoiets werd ons avondeten. Met een smoothie inclusief brain freeze. Was superlekker.

    De boodschappen haalden we bij de ICA Kwantum (soort Albert Heijn XL). Je hebt in Zweden ook een ICA Maxx, en voor het verhaal was het leuker geweest als we daarheen waren gegaan, maar goed. Zo was het niet.

    Tenslotte arriveerden we rond 19u bij wederom een geweldige, nieuwe vakantiewoning in deze regio.

    Wij zijn echt vetgoed in vakantievieren.
    Czytaj więcej

  • De doop

    24 maja, Szwecja ⋅ ⛅ 19 °C

    Helemaal voor onszelf hadden we dit: meer - picknicktafels - grillplats - grasveldje - steiger met zwemtrappen - wc hokjes - parkeerterrein.

    Dippen was koud maar leuk en daarna hebben we nog heerlijk in de zon zitten kletsen en opdrogen, voordat de laatste activiteit op het programma aanbrak: een Nederlands gezin bezoeken dat in juli een soort van buren/dorpsgenoten wordt. Czytaj więcej

  • Brokjes en pant

    24 maja, Szwecja ⋅ ☀️ 20 °C

    Vanochtend kwam ik er tot mijn grote schrik achter dat we gisteren bij de ICA Kwantum alles hadden gehaald BEHALVE DE BROKJES. Misschien had ik daarom zo slecht geslapen 🤔 Anyway, het werd ontbijt met gebakken eieren met spek op heerlijk brood. Opzich geen straf.

    We hadden intussen groen licht gegeven aan Elsie-Marie, en groen licht terug ontvangen. We hebben een huis, hiephiephoera!

    Het zou vandaag heerlijk weer worden en Tijl had alweer 6 verschillende activiteiten aan me voorgeschoteld waar ik uit kon kiezen. Maar door die slapeloze nacht had ik weinig fut, minder hersencapaciteit en geen energie voor iets actiefs als een fietstocht door het heuvelachtige landschap hier. We besloten om, in de buurt van onze toekomstige woning, een meer te gaan verkennen in de categorie Neem Je Zwemspullen Mee.

    Eerst moesten we alsnog brokjes gaan kopen. Dat deden we bij een ICA in de buurt. Tijl bedacht zich dat dit wel eens onze toekomstige vaste supermarkt kon zijn! Leuk, want dan kijk je ineens met andere ogen in die winkel rond. Ook het inleveren van gejut statiegeldmateriaal ('pant' in Zweeds) was een heuse ervaring trouwens. Leverde ons mooi 8 kronen op. Toch zo'n €0,75 BAM IN THE POCKET.
    Czytaj więcej

  • Bezoek aan 't eiland Visingsö

    25 maja, Szwecja ⋅ ☀️ 19 °C

    Lief dagboek, vandaag was heel leuk. Want vandaag gingen we met onze fietsen achterin de Wolvo naar Gränna, en daarna met de fietsen op de pont naar Visingsö.

    Gränna is een historisch en schilderachtig stadje in Zweden, bekend om haar specifieke snoepgoed (polkagrisar). Polkagris is een traditionele Zweedse zuurstok. In het centrum zagen we tientallen bakkerijen (kokerier) waar je kunt zien hoe het snoep met de hand wordt gerold. Toen ik hiervan hoorde had ik ook wel zin om zo'n zuurstok te proberen. Maar het bleek hier zo toeristisch, met om de 10 meter weer zo'n nieuw bakkertje, dat ik gauw genezen was van dat idee en we op zoek gingen naar een plek om normaal eten te eten.

    Leuk om te melden: het is hier in Zweden heel normaal dat je als lunch en zogenaamde 'dagens' eet. Dat is het dagelijkse lunchaanbod, vaak een beperkte keuze aan warme maaltijden en maaltijdsalades, buiten de reguliere menukaart om, en altijd met gratis koffie, water/limonade en een buffet waar je sla kan scheppen. Dat laatste is eigenlijk vaak niet nodig aangezien datgene wat je bestelt al een normale portie is, maar je ziet de Zweden daar bijvoorbeeld een paar plakjes stokbrood pakken als klein voorgerechtje. Wij moesten ook even wennen aan de gratis koffie en sap, maar dit keer durfden we er gewoon gebruik van te maken en dat is dus heel normaal hier.

    Gränna ligt prachtig aan Vätternmeer, het op één na grootste meer van Zweden. Aan de oever, op een parkeerplaats bij de pont naar Visingsö plukte Tijl onze fietsen uit de Wolvo en daarmee stapten we op de pont naar ons eerste eiland in Zweden. Dan konden we daar een fijn rondje fietsen.

    We vonden het eiland een Schiermonnikoog-vibe hebben. Er stonden opvallend veel loofbomen voor Zweedse begrippen, in het kleine bos op het eiland. Verder waaide het lekker oud-Hollandsch, zoals Tijl wel gewend is van zijn geboortegrond. Ook hier was veel gericht op toerisme maar het aantal toeristen viel ontzettend mee. Tijl heeft een racewedstrijdje met een k̶̶o̶n̶i̶j̶n̶ haas gehouden, die was er wel. Helaas was alle mogelijke horeca waar ijsaanbod was, gesloten. Maar dat mocht de pret niet drukken want het was heerlijk fietsen, vooral in het wiel bij Tijl (en natuurlijk waren we gewapend met wat Snickers op pad gegaan).

    Topuitje weer.
    Czytaj więcej

  • Fåglar av det här semester

    26 maja, Szwecja ⋅ ⛅ 16 °C

    De score is eigenlijk hoger, maar dit waren de noemenswaardige gevederde vrienden so far.

    Ps, tijdens deze ochtendwandeling ook wat zoogdieren gezien: eekhoorn (ik dacht grijs maar misschien ben ik kleurenblind) en reebok met mooie puntige hoorntjes, die zo stokstijf stil stond dat we even dachten dat het een opgezet exemplaar was.
    Oh ja, we hebben ook geconstateerd dat we waarschijnlijk meer hazen dan konijnen hebben gezien.
    Czytaj więcej

  • Eksjö-pet en Stalpet

    26 maja, Szwecja ⋅ ⛅ 19 °C

    Vandaag gingen we het huurcontract tekenen dus planden we wat activiteiten in de buurt van ons nieuwe huis. Eerst Eksjö, dat is één van Europa’s best bewaarde houten steden met een geschiedenis die teruggaat tot de middeleeuwen. Dat moet er natuurlijk wel tof uitzien, dus wij daarheen.

    Je loopt het oude centrum in langs tevens oude, maar stenen, hoge gebouwen, zoals een middelbare school, een basisschool, het stadhuis en een prachtige kerk mèt robotgrasmaaier (die onderhoudt het gazon natuurlijk met de kracht van boven). Daarna volgt een prachtig, vierkant kerkplein met er tegenover een schitterend oud hotel, en aan dit plein liggen kleine cobblestone straatjes met, inderdaad, duidelijk eeuwenoude, houten huizen. Volgens het internet is de stad meerdere keren afgebrand, waaronder in de Noordse Zevenjarige Oorlog in de 16e eeuw. Daarna werd Eksjö op een iets andere plek herbouwd, onder leiding van de Nederlandse bouwmeester Arendt de Roy. We zagen op sommige gevels inderdaad indrukwekkende sprinklerinstallaties aan de buitenkant. Ja, de opstalverzekering zal hier wel wat kosten.

    Wat hier verder opviel was dat veel normale winkels gesloten zijn. Dat kan ofwel betekenen dat zo'n stadje toch ook langzaam leegloopt, en ondernemers de deuren noodgedwongen moeten sluiten, of dat ze het juist alleen openstellen in de vakantieperiode, als heel veel andere Zweden op bezoek komen.
    We konden wel een boekenwinkel in, waar we wat makkelijke lectuur hoopten te vinden waarmee we ons Zweeds kunnen oefenen. Omdat we daar totaal niet slaagden hebben we ons geluk nogmaals beproefd in een kringloopwinkel.
    Tweedehands troepwinkels heb je hier overal. Het is echt een fenomeen hier, en heet de loppis, wat een afkorting is van 'loppmarknad', (vlooienmarkt, rommelmarkt). Daar leerden we allerlei grappige dingetjes zoals (in de kast met dvd's) dat veel films volledig vertaald worden ('What women want' stond er bijvoorbeeld getiteld 'Vad kvinnor vill ha'). Tijl kocht hier 2 Zweedse Donald Ducks en ik een mooie pet omdat het de laatste dagen zo waait, en ik nog een pet nodig had.

    Na de boodschappen hadden we nog ruim de tijd, dus we besloten alvast een stukje te gaan rijden en in de buurt van het huurhuis nog wat rond te wandelen. Vanaf een hoge brug zagen we ineens een mooie waterval die het waard was om even bij te parkeren. Dit bleek de Stalpet, een 20 meter hoge waterval die Tijl al eerder op z'n lijstje van mogelijke to do's had gezet. Via een hoge houten trap kon je 'm van alle kanten bekijken en fotograferen. Dus dat deden we. En Tijl kon 'm ook goed aanwijzen.

    Tenslotte reden we nog een rondje nabij ons huis. Noemenswaardig is het onverharde, smalle bosweggetje waar Tijl zijn Zweedse auto op de proef stelde in zijn natuurlijke habitat. Waarin de Wolvo met vlag en wimpel slaagde, omdat Tijl 'm zelfs moest keren vanwege een grote bosbouwoplegger op de route.
    Czytaj więcej

  • Oogverblindend mooi, dit land

    28 maja, Szwecja ⋅ ☀️ 15 °C

    Toegegeven, het was een stralend zonnige dag vandaag en we zijn hier in de mooiste periode van het jaar. Maar wàt een schitterende landschappen zag ik vandaag.

    Onze fietstocht startte over de gravelweg waaraan ons vakantiehuis gelegen is. We namen al gauw een afslag naar een ander gravelweggetje dat steeds meer een bospad werd, maar dat liep dood in een bosbouwvrachtwagenlus (zie eerste 3 foto's). Maar dit was al zo prachtig dat ik al meteen genoot van het verrassend gladde paadje, de zoetige bosluchtjes en de anticipatie van wat er om de volgende bocht zou liggen. Eenmaal terug op de gravelweg reden we naar de grotere weg, categorie provinciale weg maar waar je wel op mag met de fiets. Het geringe gemotoriseerde verkeer houdt veel rekening met fietsers - iedereen rijdt met een grote bocht om je heen hier.
    What goes up, must come down dus na een klimmetje volgde een afdaling op die weg en kwam het grote meer in beeld waar we parallel aan fietsten. Het meer Västra Lagern is zo'n 15 kilometer lang en bovengemiddeld diep, zo las ik op internet. Het is namelijk een zgn. breuklijnmeer, gevormd in diepe scheuren in de aardkorst. Grappig om te lezen, want toen we erlangs reden viel me al op hoe donker het water was.
    Ik stelde voor om bij een steigertje te stoppen voor een foto (excuuspauze). Daar kon Tijl meteen iets zakelijks afhandelen op zijn telefoon terwijl ik even op adem kon komen, en natuurlijk maakten we ook nog wat gezellige fotootjes voordat we weer verder reden. Aan de noordkant van het meer sloegen we weer af naar een prachtig smal, glad geasfalteerd weggetje direct langs de oever. Hier zagen we tot onze verbazing dikke rietkragen (nog weinig gezien hier in Zweden) en even verderop, juist een heel ondiep stuk waar de bodem tot in de verte zichtbaar bleef en er jong riet boven het wateroppervlak uit stak. Het was dat we zo lekker aan het fietsen waren met steeds meer de wind in de rug, anders had ik me hier uren kunnen vermaken met mijn camera.
    We draaiden weer wat meer het bos in en het mooie bochtige weggetje werd glooiender. Zo leuk om steeds zo'n hobbeltje over te gaan, niet wetend wat erna komt; weer zo'n prachtig typisch Zweeds huis? Een keuterboerderij waar 6 koeien in de schaduw van een boom liggen te chillen? Een glooiend weiland vol met mos bedekte keien? Of weer een stuk bos, loof of naald, of weer een meertje? Of misschien ineens een dorpje met een kerk en zo'n bijzondere vrijstaande houten klokkentoren ernaast?
    Toen ik tenslotte wat moe in de benen werd, duwde Tijl mij een paar heuveltjes op. Totdat we weer op "onze" gravelweg waren.

    Wat ìs het hier prachtig zeg. Je zou er maar wonen...
    Czytaj więcej

  • Naar het Husqvarna museum

    29 maja, Szwecja ⋅ ☀️ 19 °C

    We moesten vandaag uiterlijk 10 uur uitchecken en uiterlijk 16u inchecken bij de boot. Omdat Tijl even een spoedding met werk had stelde ik het programma voor deze dag samen in de plaats Huskvarna aan het Vätternmeer. Dat lag namelijk precies op onze weg naar Gothenburg.

    In Huskvarna zouden we eerst naar het museum gaan. Dat is gevestigd in een oude wapenfabriek, en je ontdekt er de meer dan 300 jaar oude geschiedenis van het merk Husqvarna*: van musketten en naaimachines tot motorfietsen en kettingzagen.

    *Husqvarna is een wereldberoemd Zweeds merk dat bekendstaat om zijn hoogwaardige bos-, park- en tuingereedschap. Het bedrijf staat synoniem voor innovatie en Scandinavisch design, en is tegenwoordig wereldwijd marktleider in gemotoriseerd tuingereedschap. En Tijl is fan.

    Als we snel klaar zijn in het museum, en nog ruim in de tijd zitten, kunnen we in die omgeving gaan wandelen, bijvoorbeeld de 'pustaleden' (letterlijk 'het hijgpad') op. Dat is een korte, intensieve wandeling van 1,8 kilometer. Het pad start bij het museum en leidt je met flinke trappen langs de steile kloof van de Huskvarna-rivier en er zijn watervallen naar de oude Ebbes elektriciteitscentrale.

    Ook zouden we natuurlijk moeten lunchen. Hiervoor was Landhs Kroatorpet the place to be: een historisch 18e-eeuws torp (keuterboerderij) met een modern restaurant, ideaal voor een klein hapje en met prachtig uitzicht over het meer.

    Dit werd 'm en boy we had fun! Het museum was heerlijk outdated en tòch heel gezellig en leerzaam en leuk. We leren bijvoorbeeld ook steeds allerlei taaldingetjes bij de activiteiten die we ondernemen. Maar ook het gebouw was ontzettend mooi en indrukwekkend.
    Nog buiten bewonderden we het gebouw: een authentiek en historisch fabriekspand in een klassieke, 19e-eeuwse, industriële architectuur. En direct naast het museum, ligt de waterval van Huskvarna (Huskvarnafallet). Deze vormt de fundering voor het ontstaan van de stad Huskvarna en de Husqvarna-fabriek. De rivier Huskvarnaån kent hier over een afstand van slechts 1 kilometer een gigantische, totale valhoogte van 116 meter, verdeeld over acht afzonderlijke watervallen. In de 17e eeuw, werd de mechanische kracht van het stromende water direct benut. Grote waterwielen dreven de machines van de vroege fabriek rechtstreeks aan. (Pas) Aan het einde van de 19e eeuw maakten die waterwielen plaats voor turbines en generatoren. Eind 1891 werd de Husqvarna-fabriek voor het eerst elektrisch verlicht. Daarna ging de ontwikkeling snel, want de enorme industrialisatie zorgde ervoor dat zo'n 10 jaar later een heus kraftstation werd gebouwd in de kloof van de waterval.

    Terug naar het nuseum. De collectie toonde een enorme diversiteit aan producten die Husqvarna door de eeuwen heen heeft gemaakt. Het begon met wapens, want van oorsprong maakte het bedrijf in de 17e eeuw nog slechts musketten en geweren voor het Zweedse leger. Toen breidden ze uit naar huishoudelijke apparaten, zoals gietijzeren kachels, ovens, haarden en de bekende gehaktmolens (waarvan er wereldwijd meer dan 12 miljoen zijn verkocht), en fornuizen, naaimachines, fietsen, bromfietsen en legendarische Husqvarna-motorfietsen. En tenslotte ook de bos- en tuinbouwapparaten: van vroege grasmaaiers tot de moderne kettingzagen, bosmaaiers en robotmaaiers waar het merk vandaag de dag om bekendstaat. Zie alle foto's voor de leukste, opvallende zaken die we zagen.

    We vonden het zo leuk dat we hier lang waren, en daarom maar de wandeling oversloegen.
    Czytaj więcej

    Koniec wyprawy
    30 maja 2026